خلاصه کتاب اربعین در فرهنگ شیعه
اربعین؛ از آفرینش آدم تا شعار نهایی شیعه
درباره کتاب
چطور ممکن است کسی تا چهل سالگی در عفو خدا باشد، اما یک لحظه غیبت کردن، تا چهل روز نمازش را از بین ببرد؟ و چرا آسمان بر حسین بن علی چهل روز خون گریست، اما برای هیچ پیامبر دیگری؟ و مهمتر از همه، چرا ما امروز برای هر مردهای مجلس چهلم میگیریم اما امام حسن عسکری فرموده که زیارت اربعین، شعار مخصوص شیعه و نشانه ایمان است؟
کتاب «اربعین در فرهنگ شیعه» نوشته سید محمد محسن حسینی طهرانی، قرار است به این پرسشها پاسخ بدهد. اما این کتاب فقط درباره عدد چهل نیست. کتاب از یک مقدمه مهم شروع میکند: تعریف «شعار». شعار یعنی نشانه و علامتی که هویت یک ملت را مشخص میکند. تا وقتی ملتی شعارهای خود را پاس دارد، هویتش محفوظ است. حالا سوال این است: شعار شیعه چیست؟ نویسنده با قاطعیت میگوید: ولایت. و بلافاصله یک خط قرمز مهم میکشد: شیعه یعنی کسی که در برابر امام معصوم، هیچ ارادهای برای خود قائل نباشد. نه اینکه امام را فقط یک مرجع تقلید بداند که ممکن است اشتباه هم بکند.
کتاب یک بحث تکاندهنده دیگر هم دارد: چرا در اسلام، مجلس ترحیم بیش از سه روز نیست؟ نویسنده با دهها روایت از منابع شیعه و سنی نشان میدهد که سنت رسول خدا سه روز عزاداری بوده و بس. اما امروز ما برای هر کسی مراسم هفتم و چهلم و سالگرد میگیریم. مشکل کجاست؟ مشکل این است که «اربعین» از یک شعار مختص سیدالشهدا تبدیل شده به یک مراسم عمومی برای همه مردگان. نویسنده میگوید اگر این کار جایز بود، چرا برای خود رسول خدا چنین مراسمی نداریم؟
نکته جذاب دیگر، بحث درباره عدد چهل در فرهنگ اسلامی است. خداوند طینت آدم را چهل روز ورز داد. نطفه تا علقه و علقه تا مضغه هر کدام چهل روز طول میکشد. انسان در چهل سالگی به بلوغ عقل میرسد. شرابخوار تا چهل روز نمازش قبول نیست. غیبتکننده تا چهل روز نماز و روزهاش قبول نمیشود. و عارفان برای سیر و سلوک، چهل روز ریاضت میکشند. این عدد در همه جای اسلام اثر کرده، اما نقطه اوج آن در اربعین حسینی است.
کتاب همچنین درباره فلسفه قیام امام حسین حرف مهمی دارد. نویسنده دو دیدگاه را نقد میکند: دیدگاه عوام که فقط به جنبه احساسی و گریه کردن بسنده میکنند، و دیدگاه روشنفکرنماها که امام حسین را فقط یک مبارز سیاسی میبینند. اما از نظر نویسنده، امام معصوم نه یک فرد عادی است و نه یک مبارز معمولی. امام قلب عالم امکان است. قیام او و سکوت برادرش امام حسن، هر دو به فرمان خدا بوده. ما حق نداریم یکی را بپسندیم و دیگری را نه.
این کتاب برای کسی نوشته شده که از مراسم تشریفاتی خسته شده و میخواهد بداند ریشه واقعی این سنتها چیست. برای کسی که میخواهد شیعه بودن را از یک ادعا تبدیل به یک هویت اصیل کند.
در چه صورتی از این کتاب لذت میبری؟
• اگه همیشه برات سؤال بوده که چرا اربعین امام حسین اینقدر مهم است.
• اگه میخوای بدانی چرا در اسلام مجلس ترحیم بیش از سه روز نیست.
• اگه از مراسم هفتم و چهلم و سالگردی که هیچ ریشه شرعی ندارند خسته شدهای.
• اگه میخوای تفاوت واقعی شیعه و سنی را در یک کلمه خلاصه کنی: ولایت.
• اگه میخوای بدانی چرا سکوت امام حسن به اندازه قیام امام حسین ارزش دارد.
کتابهای مشابه
None
صوتی
دو سال قبل از عاشورا؛ خطبهای که تاریخ را تکان داد
امام حسین(ع) نه مغرور بود و نه کسی را فریب داد؛ او مصلحی غیور و انسانی ضد غرور بود
کربلا فقط یک صحرا نبود؛ یک دانشگاه تمامعیار بود که فارغالتحصیلانش عزیزترین انسانهای تاریخاند.
از مدینه تا کربلا؛ چهار انگشت فاصله بین شنیدن و دیدن
صوتی
دینداری یعنی شروع کردن و استقامت یعنی تمام نکردن؛ و این دو، هیچکدام بدون دیگری معنا ندارد.
از کوفه تا کربلا؛ مسلمانان بیدین و مؤمنان واقعی
از مدینه تا کربلا؛ هجرتی بینظیر در تاریخ بشریت
از مدینه تا کربلا؛ نه یک روضه، یک کلاس فقهِ ایستادگی
از مدینه تا کربلا؛ تعاون به بر، نه به اثم
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باش!