خلاصه کتاب شیعه

چند بار شده برای خودت این سؤال را تکرار کرده‌ای: «اصلاً این اختلاف بین شیعه و سنی از کجا شروع شد؟ مگر پیامبر یک چیز نگفته بود؟ پس چرا این همه راه متفاوت رفتند؟» یا شاید وقتی اسم «عبدالله بن سبأ» را شنیده‌ای، توی دلت گفته‌ای: «مگر یک یهودی می‌تواند کل مذهب تشیع را ساخته باشد؟ این چه حرفی است؟»

داستان از همان روزهای اول شروع می‌شود. وقتی هنوز جسد پیامبر دفن نشده بود، عده‌ای در سقیفه جمع شدند و برای همه مسلمانها خلیفه تعیین کردند. سلمان و ابوذر و مقداد که مشغول کفن و دفن بودند، وقتی فهمیدند اعتراض کردند. جواب شنیدند: «مصلحت در این بود.» از همان لحظه، یک مسیر تازه در تاریخ اسلام باز شد و یک گروه اقلیت، به نام شیعه، پا گرفت. گروهی که نه می‌خواست دین تازه‌ای بسازد، نه می‌خواست از اکثریت جدا شود. فقط می‌گفت: «پیامبر چه گفت؟ همان را عمل کنید.»

کتاب «شیعه» حاصل یک گفت‌وگوی بی‌نظیر است میان دو انسان تشنه حقیقت: علامه سید محمدحسین طباطبایی، فیلسوف بزرگ معاصر، و پروفسور هانری کربن، مستشرق فرانسوی که تمام عمرش را صرف شناخت معنویت اسلامی کرد. این کتاب سند یک دوستی علمی است، نه یک متن خشک دفاعیه مذهبی. پروفسور کربن سؤال می‌کند، علامه جواب می‌دهد. جوری که انگار دو تا دوست توی یک عصر پاییزی نشسته‌اند و درباره عمیق‌ترین مسائل زندگی حرف می‌زنند.

کتاب فقط تاریخ نمی‌گوید. از فلسفه می‌گوید، از عرفان، از علم، از سیاست. سراغ این می‌رود که چرا درِ خانه اهل بیت بسته شد و چه بلایی سر علوم اسلامی آمد. از ساختگی بودن افسانه «ابن سبأ» حرف می‌زند و با مدرک نشان می‌دهد که این داستان را دشمنان ساخته‌اند، نه دوستان. از روش شیعه در تفسیر قرآن می‌گوید که «قرآن با قرآن تفسیر می‌شود، نه با حرف این و آن». از فلاسفه بزرگی حرف می‌زند که اسمشان در غرب ناشناخته ماند: ملاصدرا، میرداماد، سهروردی، خواجه نصیر. آدم‌هایی که سه قرن پیش از انیشتین، از حرکت جوهری و بعد چهارم حرف می‌زدند.

اما شاید مهم‌ترین بخش کتاب، حرف آخرش است: مسئله امام زمان. نه به عنوان یک اعتقاد شعاری، بلکه به عنوان یک نیروی معنوی برای زندگی امروز. یعنی اینکه اگر بدانی روزی این جهان پر از عدل و داد می‌شود، حتی وسط تاریک‌ترین روزها، امیدت را از دست نمی‌دهی. این ایمان، یک انرژی تمام‌نشدنی است.

کتاب برای کسی نوشته شده که از شنیدن حرف‌های تکراری خسته شده و می‌خواهد با عمق ماجرا آشنا شود. نه تعصب بی‌جا، نه ناسزا به کسی. فقط حقیقت، با سند و دلیل.

در چه صورتی از این کتاب لذت می‌بری؟

• اگر دوست داری بدانی اصل اختلاف شیعه و سنی از کجا شروع شد.
• اگر از کلیشه‌ها و شعارهای تکراری خسته شده‌ای.
• اگر به دنبال یک روایت مستند و بی‌تعصب از تاریخ هستی.
• اگر اهل فلسفه‌ای و دوست داری با نابغه‌های فراموش‌شده اسلام آشنا شوی.
• اگر می‌خواهی بدانی اعتقاد به امام زمان چه نیرویی به زندگی امروزت می‌دهد.