خلاصه کتاب شیعه در گذر تاریخ

فرض کن توی یه جمع دوستانه، بحث به تاریخ اسلام میکشه. یکی میگه «شیعه رو یه یهودی به اسم ابن سبأ درست کرد»، یکی دیگه میگه «تشیع مال ایرانه و ریشه ایرانی داره»، یکی هم میگه «اصلاً شیعه بعد از قتل عثمان و جنگ جمل به وجود اومد». تو نشستی و نمیدونی کدومش درستِ. دلت میخواد حرف بزنی ولی نمیدونی از کجا شروع کنی. راستی، اون همه کشتار و آتش زدن کتابخانه‌ها تو تاریخ – شیعه مگه چه جرمی کرده بود که اینقدر زیر فشار بوده؟

کتاب «شیعه در گذر تاریخ» دقیقاً همون جوابیه که به این همه شبهه و اتهام میده، بدون تعصب، فقط با سند و مدرک. این کتاب رو آیت‌الله سبحانی نوشته، یکی از بزرگترین محققان جهان تشیع. ایشون توی این کتاب ثابت میکنه که تشیع هیچ‌وقت یه پدیده نوظهور نبوده، بلکه همون اسلام نابیه که از روز اول با خود پیامبر شروع شد.

نکته جالب این کتاب اینه که نویسنده برای اثبات حرفاش، سراغ منابع خود اهل سنت رفته. احادیثی از صحیح بخاری، صحیح مسلم، مسند احمد و کتاب‌های معروف دیگه. مثلاً همون حدیث معروف «دوازده خلیفه» که توی صحیح بخاری و مسلم اومده، یا حدیث ثقلین که توی منابع معتبر سنی نقل شده. یعنی حرفها با مدرک و سند زده میشه، نه با تعصب خشک.

کتاب یه فصل مفصل داره درباره همون افسانه «عبدالله بن سبأ». نویسنده با بررسی سندها و راویان این داستان، نشون میده که کل این قصه رو یه راوی دروغگو به اسم «سيف بن عمر» ساخته و کسانی مثل طبری بدون تحقیق از او نقل کردن. جالبتر اینکه خود دانشمندان اهل سنت مثل دكتر طه حسين گفتن «عبدالله بن سبأ يك اسطوره تاريخيه و وجود خارجی ندارد».

بعد کتاب میره سراغ این شبهه که «تشیع ریشه ایرانی داره». نویسنده با کلی مدرک ثابت میکنه که پیشگامان تشیع در روزگار خود پیامبر، همه عرب بودن. سلمان فارسی تنها ایرانی بود که اون موقع شیعه شد، اون هم نه به خاطر تعصبات ایرانی، بلکه به خاطر حقیقت‌جویی. بقیه ایرانیان سال‌ها بعد، اون هم مذهب تسنن رو پذیرفتن و بعداً تشیع توی ایران گسترش پیدا کرد.

بخش مهم دیگه کتاب، روایت تاریخ پر درد شیعهست. از قتل حجر بن عدی و عمرو بن حمق و رشید هجری و كميل بن زياد و سعيد بن جبير گرفته، تا زندانی شدن امامان، شهادت اونها با سم، ويران کردن قبر امام حسين توسط متوكل، آتش زدن كتابخانه عظيم شيعه در بغداد توسط طغرل بيك. خوندن این بخش واقعاً آدم رو منقلب میکنه. میبینی كه شيعه در طول قرن‌ها، تنها جرمش دوست داشتن اهل بيت بوده.

این کتاب برای امروز ما خیلی نیازیه. توی دنیایی که رسانه‌ها و دشمنان همواره سعی کردن چهره واقعی تشیع رو تحریف کنن و کلی شایعه و اتهام بهش بچسبونن، ما باید بدونیم حقیقت چیه. این کتاب بهت کمک میکنه که هم تاریخ تشیع رو درست بفهمی، هم بتونی به شبهه‌ها جواب بدی، هم بیشتر قدر رنجی که شیعه در طول تاریخ کشیده رو بدونی.

در چه صورتی از این کتاب لذت می‌بری؟

• اگه میخوای بدونی اصلاً تشیع از کجا شروع شد و کی و کجا شکل گرفت.
• اگه دوست داری با منابع دست اول اهل سنت، حقانیت مذهب تشیع رو ببینی.
• اگه میخوای بدون چرا شیعه تو تاریخ اینقدر زیر فشار بود و چه مصائبی رو تحمل کرد.
• اگه سنی هستی و میخوای بدون تعصب، تاریخ واقعی تشیع رو از زبان یه محقق منصف بشنوی.