خلاصه کتاب فلسفه حکومت عدل جهانی

تا حالا شده شب که از کارهای روزانه خسته به رختخواب می‌روی، ناگهان این فکر به ذهنت برسد که «آیا این همه ظلم، جنگ، تبعیض و درد و رنجی که توی دنیا می‌بینیم، قرار است تا آخر همین طور ادامه داشته باشد؟» یا ته دلت یک امید کوچک باشد که روزی می‌رسد که همه چیز درست می‌شود، یک نفر می‌آید و بساط این همه بی‌عدالتی را جمع می‌کند؟ این حس فقط مال تو نیست. تقریباً همه آدم‌های روی زمین، فارغ از دین و نژاد و ملیتشان، یک جایی در عمق وجودشان چنین آرزویی را دارند. اما سؤال اینجاست: این آرزو فقط یک رویای شیرین است یا ریشه در عمیق‌ترین لایه‌های وجود ما دارد؟

کتاب «فلسفه حکومت عدل جهانی» قرار است نشان بدهد که این انتظار و امید، نه فقط یک احساس زودگذر، بلکه یک خواست فطری و یک ضرورت عقلی است. نویسنده، استاد علی‌اصغر رضوانی، در این کتاب ۵۴ صفحه‌ای اما بسیار پرمغز، بدون اینکه بخواهد با زبانی خشک و پیچیده حرف بزند، از دل فلسفه، عقل، تاریخ و حتی فیزیک و زیست‌شناسی، دلیل می‌آورد که بالاخره روزی جهان زیر پرچم عدل و داد قرار می‌گیرد. او نشان می‌دهد که اعتقاد به یک «منجی» و یک «حکومت جهانی عادلانه»، در نهاد همه انسان‌ها ریشه دوانده است. از افلاطون و ارسطو در یونان باستان بگیر تا مارکس و راسل و اینشتین در عصر جدید، همه به نوعی به چنین روزی امید بسته‌اند.

نکته جذاب کتاب این است که فقط به آیات و روایات بسنده نمی‌کند (گرچه آنها را هم کامل آورده)، بلکه سراغ خرد و استدلال هم می‌رود. می‌گوید اگر ما فطرتاً از ظلم بیزاریم و به سمت کمال میل داریم، اگر علم و تکنولوژی به جای اینکه ما را به آرامش برساند، سلاح‌های ویرانگری ساخته که چندین بار می‌تواند کره زمین را نابود کند، و اگر هنوز خودخواهی و جاه‌طلبی در وجود ما ریشه دارد، پس حتماً باید یک کمک غیبی از راه برسد. همان طور که در گذشته انبیا در بحران‌ها آمدند و بشریت را نجات دادند، در بزرگ‌ترین بحران تاریخ هم، یک منجی خواهد آمد که همان حضرت مهدی(ع) است.

شاید برای بعضی‌ها، بحث «امداد غیبی» کمی دور از ذهن به نظر برسد، اما نویسنده با مثال‌های ملموس از زندگی دانشمندان بزرگی مثل «الکسیس کارل» و «ژاک هاداما» نشان می‌دهد که بسیاری از اکتشافات بزرگ علمی، ناگهانی و از روی الهام بوده است. او از «قسر دائم» در فلسفه حرف می‌زند که می‌گوید طبیعت هیچ گاه در طول عمر خود از خواسته اصلی‌اش محروم نمی‌ماند. پس اگر طبیعت انسان، عدالت‌خواهی است، بالاخره روزی این خواسته محقق می‌شود. این کتاب به ما امید می‌دهد که وضعیت آشفته فعلی، دائمی نیست. تاریخ به سمت یک قطبش تدریجی پیش می‌رود؛ یک طرف ظلم و ستم اوج می‌گیرد و طرف دیگر، بشر به بلوغ فکری و آمادگی می‌رسد تا حاکم عادل را بپذیرد و از او حمایت کند. آن وقت است که «خداوند بندگان صالحش را وارث زمین می‌کند».

در چه صورتی از این کتاب لذت می‌بری؟

• اگر گاهی از وضعیت ناعادلانه دنیا خسته شده‌ای و نیاز به یک امید مستدل و عاقلانه داری.
• اگر اهل استدلال عقلی هستی و نمی‌خواهی فقط به خاطر «تعبّد» به چیزی اعتقاد پیدا کنی.
• اگر برایت جالب است که بدانی یک فیزیکدان بزرگ مثل اینشتین یا فیلسوفی مثل راسل، درباره آینده بشر چه نظری داشته‌اند.
• اگر می‌خواهی بدانی چرا با وجود پیشرفت علم، هنوز جنگ و ظلم وجود دارد و علم به تنهایی نمی‌تواند انسان را نجات دهد.
• اگر به دنبال یک کتاب کوتاه، روان و عمیق درباره فلسفه ظهور و مهدویت هستی.