خلاصه کتاب شروع و پایان جهان(در تفسیر المیزان)

تا حالا شده شب که به آسمون نگاه می‌کنی، یک لحظه حس کنی این همه ستاره و کهکشان، این نظم عجیب، این حرکت دقیق خورشید و ماه، یه جورایی دارن با تو حرف می‌زنند؟ یا وقتی از اخبار می‌شنوی که یک ستاره فرو ریخته یا یک کهکشان تازه کشف شده، ته دلت به این فکر می‌کنی که بالاخره این جهان بزرگ به کجا می‌رود؟ راستش را بخواهی، آدم امروزی شاید بیش از هر زمان دیگری به دو چیز فکر می‌کند: «از کجا آمده‌ام» و «به کجا می‌روم». اما وسط این همه شلوغی زندگی، کی فرصت می‌کند بنشیند و از صافی قرآن و احادیث به این دو سؤال اساسی جواب بدهد؟ این کتاب دقیقاً همان فرصت است.

کتاب «شروع و پایان جهان از دیدگاه قرآن و حدیث» جلد چهارم از مجموعه «تفسیر موضوعی المیزان» است. اسمش ممکن است یک‌کمی سنگین به نظر برسد، اما نگران نباش. اینجا خبری از متن‌های خشک و پیچیده‌ی کلاسیک نیست. کاری که سیدمهدی امین انجام داده، خیلی ساده و هوشمندانه است: او تمام بحث‌های علامه طباطبایی در تفسیر المیزان را درباره آفرینش جهان – از اولین لحظه خلقت تا آخرین دمیده شدن صور – بیرون کشیده، دسته‌بندی کرده و به زبانی ساده و خودمانی برای آدم‌هایی مثل من و تو نوشته است. در واقع داری یک مفسر بزرگ را کنار خودت حس می‌کنی که بدون غر زدن و پیچیده‌گویی، برات قصه‌ی هستی را روایت می‌کند.

اما این کتاب فقط یک داستان سرایی علمی یا تاریخی نیست. جذابیت اصلی‌اش این است که در هر سه بخشش، یک سوال اساسی را جواب می‌دهد: بخش اول می‌گوید آسمان و زمین چطور از «هیچ» و از «یک توده دودِ یکپارچه» شکل گرفتند. بخش دوم نشان می‌دهد چطور آب، باد، کوه‌ها، دریاها، حیوانات و حتی دانه‌های ریز غذا، همه طوری طراحی شده‌اند که تو بتوانی راحت زندگی کنی. و بخش سوم، با صراحت و قاطعیت، از روزی می‌گوید که خورشید در هم پیچیده می‌شود، کوه‌ها مثل پشم حلاجی شده به هوا می‌روند و دریاها آتش می‌گیرند. جالب اینجاست که در همه این روایت‌ها، قرآن هیچ وقت از «اتفاق» و «تصادف» حرف نمی‌زند؛ همه چیز «تقدیر» و «اندازه‌گیری شده» است.

برای آدم امروزی که گاهی درگیر روزمرگی می‌شود و غافل از معنا، این کتاب یک تذکر همیشگی است: ببین این جهان چقدر منظم و با حساب است، ببین آب چطور از آسمان می‌آید و زمین مرده را زنده می‌کند، ببین چطور یک قطره باران برایت خرما و انگور می‌رویاند. اگر این نشانه‌ها را دیدی، بدان که خدایی که چنین جهانی را آفرید، همان است که روزی دوباره تو را برمی‌انگیزد. این کتاب به تو آرامش می‌دهد که در این جهان بی‌هدف نیستی و پایان این دنیا، آغاز چیزی بسیار بزرگ‌تر است.

در چه صورتی از این کتاب لذت می‌بری؟

• اگر کنجکاوی بدانی قرآن درباره «بیگ بنگ» و مراحل اولیه خلقت چه نظری دارد.
• اگر گاهی با دیدن آسمان پر ستاره به عمق هستی فکر می‌کنی و دوست داری پاسخ قرآنی این سوالات را بدانی.
• اگر می‌خواهی با دلیل و برهان قرآنی ببینی چطور زنده شدن دوباره در قیامت، کاری ساده و آسان برای خداست.
• اگر اهل سفرهای علمی و طبیعت گردی هستی و دوست داری پشت پرده هر پدیده طبیعی، یک نشانه الهی ببینی.
• اگر از آن دسته آدم‌هایی هستی که اخبار نجومی و پایان جهان برایت جذاب است و می‌خواهی روایت قرآنی آن را بدون پیچیدگی بدانی.