خلاصه کتاب اعجاز قرآن

چطور یک کتاب می‌تواند ۱۴۰۰ سال پیش از حرکت زمین خبر بدهد، از جاذبه، از انبساط عالم، از زوجیت گیاهان؟ و بعد هم هیچکدام از این حرف‌هایش اشتباه از آب درنیاید؟ اصلاً مگر می‌شود یک نفر بی‌سواد و درس‌نخوانده در دل صحرا، کتابی بنویسد که دانشمندان هزار سال بعد تازه بفهمند چه گفته؟ این سؤال‌ها شاید برای خیلی از ما پیش آمده. گاهی در جمعی دوستانه، گاهی در خلوت خودمان. جواب دادن بهشان آسان نیست، مخصوصاً اگر حوصله بحث‌های کلیشه‌ای و شعارگونه را نداشته باشی.

این کتاب دقیقاً برای همین لحظه‌ها نوشته شده.

«اعجاز قرآن» اثر علامه سید محمد حسین طباطبایی - آن هم‌انطور که از اسمش پیداست - درباره معجزه بودن قرآن حرف می‌زند. اما نه به آن شکل خشک و کلاسیکی که شاید قبلاً شنیده باشی. علامه اینجا با زبانی ساده ولی عمیق، می‌رود سراغ اصل ماجرا: چرا قرآن معجزه است؟ این معجزه با معجزات پیامبرهای دیگر چه فرقی دارد؟ و اصلاً مگر می‌شود یک کتاب ۱۴۰۰ سال پیش چیزهایی بگوید که انسان امروز با همه دانشش تازه به آن رسیده باشد؟

کتاب سه بخش بزرگ دارد. اولی به این می‌پردازد که «اعجاز» یعنی چه و از نظر خود قرآن چطور توجیه می‌شود. اینجا علامه حرف جالبی می‌زند: قرآن هم قانون علیت را قبول دارد (یعنی برای هر پدیده‌ای علتی قائل است) و هم معجزه را ممکن می‌داند. این دو باهم تضادی ندارند، اگر درست فهمیده شوند. بخش دوم از «تحدی» حرف می‌زند؛ یعنی همان دعوت قرآن به مبارزه و معارضه. قرآن از همان اول گفته: اگر شک دارید این کتاب از طرف خداست، بیایید و مثل آن را بیاورید. حالا ۱۴۰۰ سال گذشته و کسی نتوانسته. بخش سوم هم رساله مستقلی است از خود علامه درباره چیستی معجزه.

نکته‌ای که این کتاب را از خیلی کتابهای دیگر متمایز می‌کند، این است که علامه طباطبایی تنها به فصاحت و بلاغت قرآن اکتفا نکرده. خیلی‌ها فکر می‌کنند اعجاز قرآن فقط در زیبایی کلامش است. اما ایشان می‌گوید نه، معجزه بودن قرآن به همه چیز مربوط است: به معارف بلندش، به قوانین بی‌نقصش، به اخبار غیبی‌اش که یکی پس از دیگری درست از آب درمی‌آید، و به این که با گذر زمان هیچ‌کدام از حرف‌هایش کهنه نمی‌شود.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های کتاب، اخبار غیبی قرآن است. مثلاً آیه معروف «غلبت الروم» که خبر می‌دهد روم بعد از یک شکست سخت، دوباره پیروز می‌شود. آن موقع همه به پیامبر می‌خندیدند. اما چند سال بعد، همانطور که قرآن گفته بود، روم واقعاً پیروز شد. یا آیاتی که از حرکت زمین و انبساط عالم خبر می‌دهند؛ چیزهایی که تازگی‌ها دانشمندان کشف کرده‌اند، اما قرآن ۱۴۰۰ سال پیش گفته بود.

در چه صورتی از این کتاب لذت می‌بری؟

• اگه همیشه دوست داشتی بدانی دلیل قانع‌کننده برای معجزه بودن قرآن چیست
• اگه از حرف‌های تکراری و بی‌دلیل درباره اعجاز قرآن خسته شده‌ای
• اگه می‌خواهی با زبانی ساده و روان، نه خشک و کلاسیک، با فلسفه معجزه آشنا بشوی
• اگه به دنبال جوابی منطقی و عقلانی برای سؤالات دوستان غیرمذهبی یا مشکوک هستی
• اگه اهل اخبار غیبی و پیشگویی‌های تاریخی هستی و دوست داری نمونه‌های واقعی را ببینی