بسم الله الرحمن الرحیم
انسان را برای سود بردن خودم خلق نکردم، بلکه تو را آفریدم تا از من سود ببری. هدف از خلقت، عبادت و معرفت است و دین، برنامه‌ی این سفر است.

انسان موجود زنده‌ای است که با حیوانات شباهت‌های زیادی دارد، ولی تفاوت اصلی در نیازهای اوست. حیوانات فقط به فکر غذا و غریزه‌ی جنسی هستند، اما انسان به حکم استعداد خدادادی، نیازهای برتر و بالاتری در خود احساس می‌کند. دامنه‌ی نیازمندی‌های انسان از خواسته‌های مادی عبور کرده، گستره‌ی معنویات را دربرمی‌گیرد. اگر انسانی در بینش از حد مادیات فراتر نرود و در گرایش به برآوردن خواهش‌های نفسانی بسنده کند، در رتبه‌ی حیوانات می‌ماند. علی می‌فرماید: کسی که تمام اندیشه‌اش خوب خوردن است، همانند حیوان پرواری است که همه همت او علف است. قرآن کریم می‌فرماید: اینان نه تنها در ردیف حیوانات هستند، بلکه از حیوان نیز پست‌ترند.

این امتیاز انسان بر حیوانات اقتضا می‌کند که برنامه‌ی خاصی برای هدایت و طی مراحل کمال او تنظیم شود. این برنامه در فرهنگ قرآن کریم «دین» نامیده می‌شود. دین مجموعه‌ای از معارف و احکام است که از جانب خدای سبحان نازل گشته تا برنامه‌ی زندگی بندگان او باشد. این تکالیف و فرایض نیازی را از خدا برآورده نمی‌کند، بلکه استعدادهای انسان را شکوفا کرده، او را در رسیدن به مقصد یاری می‌دهد.

از سوی دیگر افرادی شایسته و مصمم انتخاب شدند تا پیام‌رسان وحی الهی، مفسر، مبیّن، مدافع و مجری این قوانین باشند. این افراد همان انبیای الهی و جانشینان بحق آنان هستند که نمونه‌هایی از اوج انسانیت انسان و حجت‌هایی استثنایی بر بشر بودند. سرآمد این حجج الهی، وجود مقدس ختم نبوت و خاتم رسالت، نبی اکرم است.

در جهان‌بینی توحیدی، مقام تشریع و قانون‌گذاری اصالتاً از آن خدای هستی‌آفرین است و بس. حق تعیین پیامبر که سفیر الهی است نیز از آن اوست. بنابر این، انتخاب و گزینش پیامبر و اعطای رسالت به او منحصراً کار خداست. نقش مردم نسبت به پیامبر و پیام الهی، ایمان آوردن و رونق بخشیدن به آن است. شیعه معتقد است جانشین پیامبر نیز باید از جانب خدا تعیین شود؛ زیرا آگاهی بر صفاتی همانند علم و عصمت که از شرایط عمده جانشین پیامبر است، برای انسان‌های عادی امکان‌پذیر نیست. خدا می‌داند این نعمت‌های بزرگ را به چه کسانی عطا کرده و دیگران راهی برای دست‌یابی به چنین علمی ندارند.

شیعه بر آن است که پیامبر اکرم از جانب خدای سبحان، این انتخاب الهی را در مواردی فراوان به مردم ابلاغ کرده است که ماجرای غدیر خم یکی از آنهاست. در این حادثه، وجود مبارک امیر مؤمنان، علی، از ناحیه‌ی خداوند به عنوان سرسلسله‌ی امامت و رهبری برگزیده شد. در مقابل، اهل سنت جانشینی پیامبر را از اوج امامت به حضیض خلافت تنزل داده و آن را در حد یک سلطان پایین آوردند. آنان معتقدند می‌توان زیر سایه‌ی سقیفه‌ای بی‌پایه گردهم آمد و برای پیامبر جانشین تعیین کرد. در حالی که شیعه اذعان دارد که دست کوتاه سقیفه به اوج امامت نمی‌رسد تا بتواند کسی را بدان مقام نصب کند یا از آن تنزل دهد.

آیات متعددی از قرآن کریم مدعای شیعه را تصدیق می‌کند که آیه‌ی اکمال یکی از بارزترین آنهاست: «امروز، کافران از دین شما ناامید شدند. پس از آنان نترسید و از من بترسید. امروز، دین شما را کامل و نعمت را بر شما تمام کردم و راضی شدم که اسلام برای شما دین و آیین باشد.» پرده برداشتن از این نوع آیات که وساوس شیطانی دلالت آن را زیر سؤال می‌برد، راهگشای حقیقت‌طلبان و حجت رهجویان است.