بسم الله الرحمن الرحیم
هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست. خدایا، دوستان علی را دوست بدار و دشمنانش را دشمن.

داستان علی ابن ابی طالب، فراتر از یک زندگی‌نامه معمولی است. او پس از پیامبر(ص)، محبوب‌ترین قهرمان نزد مسلمانان است؛ کسی که هم شجاعت بی‌نظیر داشت و هم معنویتی عمیق. اما نکته غم‌انگیز این است که همین محبوبیت، قرن‌هاست که به منبع تفرقه در جهان اسلام تبدیل شده است. خیلی‌ها از ترس افتادن در نزاع‌های فرقه‌ای، از ستایش درست علی(ع) شرم دارند. در حالی که زمان کنار گذاشتن علی(ع) نیست – او پلی است که بدون آن وحدت و رستگاری ممکن نیست.

علی(ع) فقط از نظر سیاسی حق خلافت داشت، اما هرگز به دنبال قدرت نبود. هدف اصلی او زنده نگه داشتن میراث معنوی پیامبر بود. وقتی در بستر مرگ گفت «به خدای کعبه که رستگار شدم»، یعنی توانسته است به نقشی که برایش در نظر گرفته شده بود وفادار بماند. او وصی و جانشین واقعی پیامبر بود، نه از نظر قدرت دنیوی، بلکه از نظر حفظ روح اسلام.

متأسفانه در جهان غرب، زندگی‌نامه خوبی درباره علی(ع) به ندرت یافت می‌شود. آثار موجود یا کاملاً با حمایت رسمی ایران و عربستان نوشته شده‌اند یا دیدگاه‌های فرقه‌گرایانه دارند و تصویری ناقص نشان می‌دهند. این کتاب تلاش دارد با ترکیب تحقیقات مستقل با منابع معتبر شیعه و سنی، علی(ع) را از انزوای آکادمیک و سوءتفاهم‌ها خارج کند.

علی(ع) القاب زیادی دارد: اسدالله (شیر خدا)، حیدر کرار (شیری که دلیرانه می‌جنگد)، مرتضی (برگزیده)، امیرالمؤمنین، مشکل‌گشا، ابوتراب (پدر خاک)، امام المتقین (رهبر پرهیزگاران)، شاه مردان و ولد الکعبه (زاده کعبه). این القاب نشان می‌دهد که او از آغاز اسلام تا امروز چقدر مورد توجه بوده است.

ادوارد گیبون، مورخ بریتانیایی، می‌گوید علی(ع) شایستگی‌های یک شاعر، سرباز و قدیس را در خود جمع کرده بود. دانش و خردمندی او در سخنان دینی و اخلاقی اش جلوه‌گری می‌کند. هرکس با زبان یا شمشیر به مخالفت با او برخاست، مغلوب فصاحت یا شجاعتش شد. پیامبر(ص) از اولین ساعت رسالت تا واپسین دم، رفیقی داشت که هرگز او را تنها نگذاشت؛ کسی که او را برادر و معاون خود می‌خواند و نسبتش را به خود مانند نسبت هارون به موسی می‌دانست.

اما چرا مردی که اینقدر محبوب پیامبر بوده، در کانون نزاع‌های خشونت‌آمیز میان مسلمانان قرار دارد؟ امروزه هم در بسیاری از کشورهای اسلامی، طرفداری از علی(ع) می‌تواند مشکل‌آفرین باشد. پاسخ به این پرسش، نیازمند نگاه صادقانه به تاریخ است. این کتاب نمی‌خواهد روایت شیعه را بر سنی برتر نشان دهد یا برعکس، بلکه تلاش می‌کند حقیقتی را روایت کند که مورد قبول هر دو طرف باشد.

در طول تحقیق، نویسنده متوجه شده که ارائه روایت بی‌طرفانه از زندگی علی(ع) کار ساده‌ای نیست. مورخان غربی اذعان دارند که دانش غربی درباره اسلام عمدتاً بر منابع سنی متکی بوده و این باعث شده تعصبات سیاسی همراه آن شود. مثلاً خلافت اموی به عنوان عصر طلایی اسلام معرفی شده، در حالی که جنایت‌های بنیان‌گذارانش نادیده گرفته شده است. از سوی دیگر، دیدگاه‌های شیعه، ناعادلانه به عنوان نظرات مخالفان ناراضی جلوه داده شده که یاران پیامبر را اهانت می‌کنند.

واقعیت این است که علی(ع) یک چهره قطبی شده است؛ یا مورد تحسین شدید قرار گرفته یا نفرت عمیق. اما باید پذیرفت که اکثریت مسلمانان، به رغم انشعابات فرقه‌ای، برای او احترام زیادی قائل‌اند. عشقش به او يقيناً بسيار بیشتر از دشمنی مخالفانش بوده است. مبارزه علی(ع) برای عدالت، مقاومتش در برابر تعصب، و تأکیدش بر جستجوی دانش و خرد، تضمین می‌کند که میراثش هرگز رها نخواهد شد.

این کتاب تلاشی است برای رمزگشایی از داستان زندگی علی(ع) و فهم اینکه چه چیزی واقعاً باعث تفرقه شیعه و سنی شده است. بدون افشای ماهیت دشمنان علی(ع) – کسانی که فرقه‌گرایی و تعصب خشونت‌بار را شکل داده‌اند – نمی‌توان زندگی‌نامه شایسته‌ای نوشت. از عراق تا یمن، از سوریه تا افغانستان، رقابت‌های داخلی مسلمانان به افراط‌گرایی و خشونت دامن زده است. شاید بررسی مجدد تاریخ و مطالعه زندگی علی(ع) بتواند به درک بهتر روح اسلام کمک کند.