بسم الله الرحمن الرحیم
به خدا سوگند كسى را به همسرى تو درآوردم كه از همه آنها علمش بيشتر، و حلمش برتر است، و نخستين كسى است كه اسلام آورده.

نخستین گام در تشکیل یک خانواده سالم، مسئله خواستگاری است. در بسیاری از جوامع امروزی، این فرایند به شدت دچار انحراف شده و ارزشهای مادی و ظاهری جای ارزشهای اصیل انسانی را گرفته است. در برخی فرهنگها، خواستگاری از سوی خانواده داماد آغاز میشود، در برخی دیگر از طرف خانواده عروس، و در جوامع غربی و غربزده، حتی از طریق آگهیهای روزنامه و با بیان مشخصات جسمانی چون قد، وزن، رنگ مو و چشم صورت میگیرد. متأسفانه در جوامع اسلامی نیز، ارزشهای حاکم بر خواستگاری غالباً مادی است و کمتر کسی به هنگام انتخاب همسر، به مال و ثروت، جهیزیه، طلا و جواهرات یا شغل و مسکن نمیاندیشد. حتی پایههای تحصیلی نیز بیشتر به خاطر مدرک و امکان اشتغال مطرح میشود، نه علم و فضل واقعی. در مقابل این جریان، الگوی خانواده نمونه یعنی پیوند آسمانی علی علیهالسلام و فاطمه زهرا سلاماللهعلیها قرار دارد که معیار انتخاب در آن، ایمان، تقوا، علم و فضیلت بود. در روایات متعدد آمده است که اگر خداوند علی علیهالسلام را نمیآفرید، فاطمه علیهاسلام همتایی بر روی زمین نداشت و این برتری، نه از نظر مادی، بلکه از نظر ارزشهای معنوی و قرب الهی بود. وقتی ابوبکر و عمر برای خواستگاری فاطمه آمدند، پیامبر پاسخ منفی داد، اما وقتی علی که جز یک زره چیزی نداشت، پیشنهاد خود را مطرح کرد، با استقبال روبرو شد. این خبر به فاطمه رسید و او گریان شد، زیرا برخی از زنان مدینه او را به خاطر ازدواج با مردی تهیدست سرزنش کردند. پیامبر که از علت گریه آگاه شد، جمله ارزشمندی فرمود و به فاطمه اطمینان داد که علی از همه علمش بیشتر، حلمش برتر و نخستین مسلمان است. سپس در فرصتی دیگر، هشت فضیلت را برای علی برشمرد که شامل ایمان به خدا و رسول، علم، حکمت، همسری فاطمه، فرزندانش حسن و حسین، امر به معروف و نهی از منکر و قضاوت به کتاب خدا بود. این ازدواج که بر پایه چنین ارزشهای والایی بنا شد، چنان مقدس بود که عقد آن در آسمانها بسته شد و خداوند فرشتگان مقرب را گواه گرفت. در روایتی آمده که جبرئیل با دستهگلی از بهشت نزد پیامبر آمد و خبر داد که در آن روز، بهشت آراسته شده و منادی ندا داده که امروز روز جشن همسری علی و فاطمه است و خداوند محبوبترین زنان را به محبوبترین مردان بعد از پیامبران تزویج کرده است. نکته دیگر، نقش حیاست که در این ازدواج به زیبایی به تصویر کشیده شده است. در حالی که امروز در فرهنگ غربی، حیا جای خود را به بیپروایی داده و دختران و پسران مشخصات خود را با جزییات در روزنامهها منتشر میکنند، در فرهنگ اسلامی، حیا به زن ارزش و قداست میبخشد. در مراسم عقد، هنوز در میان خانوادههای مذهبی، حیا موجب میشود عروس به آسانی کلمه «بله» را بر زبان نیاورد و همین امر، ارزش و شأن او را دوچندان میکند. الگوی این حیا، از فاطمه زهرا باقی مانده است. وقتی سرشناسان مکه و مدینه به خواستگاری او آمدند، او با قیافهای درهم و روی گرداندن، نارضایتی خود را نشان داد، اما وقتی علی آمد و پیامبر نظر او را پرسید، فاطمه سکوت کرد و هیچ اثر نارضایتی نشان نداد و پیامبر با خوشحالی فرمود که سکوت دخترم به منزله اقرار اوست.