بسم الله الرحمن الرحیم
نیمه شعبان، شب قدر اهل بیت است.
سحرگاه نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجری، با طلوع خورشید وجود حضرت بقیةالله، قطب دایره امکان و واسطه زمین و آسمان، عالم امکان منور و عطرآگین گشت. بدین ترتیب زمینه تحقق وعده خدا در پیروزی مستضعفان و امامت آنان فراهم شد. وقتی امام معصوم به دنیا میآید، مانند آن است که قرآن کریم از مخزن غیب الهی تنزل پیدا میکند. چون قرآن و عترت دو ثقل ثقیل و وزنه وزین نظام آفرینش هستند که از یکدیگر جدایی ندارند، حکم هر یک همانند حکم دیگری است.
از این رو، همان طور که نزول قرآن، لیلة القدر را پربرکت میکند، میلاد مبارک عصاره خلقت نیز نیمه شعبان را مبارک میگرداند. شب و روز قدر نسبت به سایر لیالی و ایام فضیلت پیدا کرده است. شب و روز نیمه شعبان نیز به برکت بروز و ظهور عصاره آفرینش از خزانه غیب الهی، برجستگی خاصی در میان سایر لیالی و ایام پیدا کرده است.
از نبی اکرم و امام صادق روایت شده است که خدا در شب نیمه شعبان به اندازه موی گوسفندان قبیله بنی کلب، بندگانش را میآمرزد. امام باقر درباره فضیلت شب نیمه شعبان فرمود: با فضیلتترین شب بعد از لیلة القدر، شب نیمه شعبان است. خدا در این شب فضل خود را بر بندگانش ارزانی میدارد و با من و کرم خود آنها را میآمرزد. پس برای قرب به خدا در این شب تلاش و کوشش کنید؛ چون خدا قسم یاد کرده است که هیچ سائلی را تا وقتی که امر ناپسند و گناهی طلب نکند، محروم نگرداند. آنگاه فرمود: این شب، شبی است که خدا برای ما اهل بیت قرار داد به ازای لیلة القدر که برای پیامبر قرار داده است.
برخی از بزرگان برای تشریح این فضیلت فرمودهاند: شب نیمه شعبان نیز در حد خود شب قدر است؛ چون اگر شبهای سهگانه ماه مبارک رمضان ظرف نزول قرآن کریم است، شب نیمه شعبان ظرف تجلی قرآن ناطق از ماورای طبیعت به نشئه طبیعت و جهان ماده است. در روایات نیز تعابیری هست که با قدر بودن شب نیمه شعبان تناسب دارد.
پیامبر اکرم در شب نیمه شعبان به عایشه فرمود: آیا نمیدانی این شب چه شبی است؟ این شب، شب نیمه شعبان است که اجلها در آن نوشته میشود و ارزاق در آن تقسیم میگردد. خدا در این شب بیش از موهای گوسفندان قبیله بنی کلب، بندگان خودش را میآمرزد. در این شب خدا فرشتگانی را به آسمان دنیا و از آنجا به زمین نازل میکند. در نازل شدن به زمین، ابتدا در مکه نازل میشوند. تقسیم ارزاق، نوشته شدن مرگها، نزول فرشتگان به صورت ویژه، از خصوصیات شب قدر است. در روایت امام رضا در بیان سیره امیرالمؤمنین به این معنا اشاره شده است.
شب قدر متعدد و دارای مراتب است. خدا در نیمه شعبان مراحل اولیه امور را تنظیم و تقدیر میکند. در شب نوزدهم و سپس بیست و یکم کاملتر کرده و در نهایت در شب بیست و سوم به مرحله نهایی میرساند. از امیرالمؤمنین علی نقل شده که منظور از آیه «فیها یفرق کل امر حکیم» شب نیمه شعبان است. قسم به کسی که جان علی در دست اوست، کسی نیست مگر این که آنچه تا آخر سال از خیر و شر بر او جاری میشود در این شب رقم میخورد. بندهای آن را زنده نگه نمیدارد و دعای خضر را در آن نمیخواند مگر آن که به اجابت میرسد. وقتی علی به خانه بازگشت، کمیل به در خانه آمد. علی به او فرمود: بنشین، این دعا را حفظ کن. در هر شب جمعه یا ماهی یک بار یا سالی یک بار یا در عمرت یک بار بخوان که از جانب خدا یاری خواهی شد و خدا رزقت را خواهد رساند و مشمول مغفرت او خواهی شد. دعای کمیل که علی به کمیل آموخت، اصلش مربوط به شب نیمه شعبان است و علی آن را در سجده خواند.